De spijkermat, ook wel bekend als acupressuurmat of shakti mat is een dunne mat met scherpe puntjes waarop je kunt liggen, staan of zitten. Het idee is gebaseerd op het Indiase spijkerbed, dat al eeuwenlang bij meditatie wordt gebruikt. De spijkermat zoals we die nu kennen is in de jaren 80 in Rusland ontwikkeld en later via Zweden populair geworden. Mensen gebruiken hem voor ontspanning, het verlichten van spierspanning en het stimuleren van het gelukshormoon. In deze blog lees je meer over de werking, voordelen, het gebruik en waar je op moet letten.
Wat doet een spijkermat?
Een spijkermat is een mat met kleine puntjes die je bloedsomloop en ontspanning kunnen bevorderen. De ‘puntjes/spijkertjes’ zijn gemaakt van kunststof en kunnen het beste vergeleken worden met acupressuur. Doordat de drukpunten worden gestimuleerd zorgt het ervoor dat je levensenergie beter door de energiebaan stroomt.
Over ons hele lichaam lopen meridianen. Dit zijn verbindingslijnen door ons hele lichaam die een connectie zijn tussen het fysieke en mentale lichaam. Als er een blokkade is in onze meridianen, kunnen bepaalde processen zoals de bloedcirculatie en lichaamsenergie in ons lichaam niet functioneren. Hierdoor kun je klachten krijgen zoals: gespannen en pijnlijke spieren, stress, slaapproblemen, slechte doorbloeding en rugklachten.
Dit is met verschillende methodes op te lossen, zoals acupunctuur of een (drukpunt)massage. Een spijkermat en spijkerkussen oefenen ook druk uit op de drukpunten, waardoor dit een goede invloed heeft bij dergelijke klachten.
Uitleg gebruik van een spijkermat
Je kunt een spijkermat op verschillende manieren gebruiken, namelijk liggend en staand. In beide gevallen is het belangrijk dat je er rustig op gaat liggen en/of staan. Dit is vooral belangrijk als je een beginner bent en je het gevoel nog niet kent. De volgende stappen kun je volgen:
- Leg de spijkermat op een vlak oppervlak
- Ga met je rug op de spijkermat liggen en laat je hoofd ondersteunen door het kussen
- Laat je lichaam ontspannen terwijl je diep in- en uitademt. De spikes kunnen aan het begin onwennig aanvoelen, maar dit neemt vanzelf af. Zorg dat je volledig ontspant door een goede ademhaling
- Gebruik de spijkermat 20 tot 30 minuten
- Na gebruik kun je langzaam opstaan. Zorg dat je je lichaam goed hydrateert met een glas water of een kopje thee
Spijkermat voor je rug, nek en voeten
Je kunt de spijkermat gericht inzetten op de plek waar je de meeste spanning voelt.
Rug
Ga met je hele rug op de mat liggen, met je billen net op de rand. Voel je vooral spanning in je onderrug, buig dan je knieën en zet je voeten plat op de grond. Zo ligt je onderrug beter op de drukpunten.
Nek en schouders
Leg het spijkerkussen onder je nek, zodat je hoofd licht naar achteren zakt. Mocht je vooral last hebben van gespannen schouders, schuif de mat dan iets hoger, zodat je schouderbladen er goed op liggen.
Voeten
Leg de mat op de grond en ga er staand op, eerst met sokken aan. Verdeel je gewicht rustig over beide voeten. Begin met 1 tot 2 minuten en bouw op naar 5 tot 10 minuten. Op blote voeten is de prikkel een stuk sterker.
Wat zijn de voordelen van een spijkermat?
Vanwege de stimulans voor een betere doorbloeding worden afvalstoffen ook beter afgevoerd. Het gevolg hiervan is dat je lichaam ook beter kan ontspannen en het stress vermindert.
Onderstaand een opsomming van lichamelijke klachten waar een spijkermat en kussen een goede invloed op kunnen hebben:
- Stress
- Bevordering van jouw gelukshormoon
- Blokkades in de meridianen
- Slechte slaap
- Rug-, en nekpijn
- Pijnlijke spieren
- Buikpijn
- Menstruatieklachten
- Migraine
- Fibromyalgie
- Reumatische pijn
- Vermoeide voeten
- Chronische pijntjes
- Verstoorde bloedsomloop
Hieronder lees je bij de meest genoemde voordelen wat je kunt verwachten.
Ontspanning en minder stress
De prikkel van de spikes vraagt in het begin even je aandacht. Daarna wordt je huid warm en zakt je lichaam vaak vanzelf in een rustigere stand. Veel mensen gebruiken de mat daarom om na een drukke dag tot rust te komen, of samen met een ademhalingsoefening.
Minder spierspanning in rug, nek en schouders
Door de druk op je spieren en de warmte die je voelt, ervaren veel mensen minder stijfheid. Vooral mensen die veel zitten gebruiken de mat om hun rug en schouders los te maken.
Beter slapen
Een sessie van 15 tot 20 minuten voor het slapen kan helpen om je hoofd leeg te maken. Je lichaam schakelt over naar ontspanning, waardoor in slaap vallen voor veel mensen makkelijker gaat.
Wat zegt onderzoek?
Er is nog weinig wetenschappelijk onderzoek naar de spijkermat. De kleine studies die er zijn, wijzen voorzichtig op minder nek- en rugpijn en meer ontspanning bij regelmatig gebruik. Zie de spijkermat daarom als een fijn hulpmiddel om te ontspannen, niet als vervanging van een behandeling. Mocht je langdurige klachten hebben, dan kun je beter eerst met je huisarts of fysiotherapeut overleggen.
Wanneer kun je beter geen spijkermat gebruiken?
In sommige situaties is het af te raden om een spijkermat en spijkerkussen te gebruiken, namelijk bij:
- Zwangerschap
- Hartproblemen
- Bloedstollingsproblemen
- Huidaandoeningen
- Gevoelige huid
Bij twijfel is het altijd aan te raden om het na te vragen bij een arts of specialist waarbij je eventueel onder behandeling bent. Wil je wel graag tot rust komen, maar wordt het gebruik van een spijkermat je afgeraden? Je kunt in plaats van een spijkermat gebruik maken van een yoga bolster of meditatiekussen. Deze hulpmiddelen oefenen geen druk uit op je drukpunten, maar kunnen je wel helpen bij een rustgevende houding.
Hoe lang moet je op een spijkermat liggen?
Kort antwoord: begin met 5 tot 10 minuten en bouw in een paar weken rustig op naar 20 tot 30 minuten per sessie. Langer liggen is niet nodig.
Zoals in het stappenplan aan wordt gegeven is de ideale tijdsduur zo’n 20 tot 30 minuten. Vooral in het begin kan dit erg uitdagend zijn. Het advies is daarom om het rustig op te bouwen. Bijvoorbeeld, je begint met 5 minuten en gaat vervolgens weer op je yoga mat liggen. Je verlengt dit iedere volgende sessie met 2 minuten. Je merkt vanzelf welke tijdsduur je fijn vindt en wat voor jou goed voelt.
Tijdens de sessie kunnen verschillende lichamelijke sensaties worden waargenomen in het lichaam. De eerste seconden voel je een prikkend gevoel op je huid en vanaf dat moment komt de doorbloeding van je huid op gang. Je zult hierna voelen dat de huid warm wordt, wat eventueel hierna ook voor wat tintelingen zorgt. Na ongeveer 5 minuten zul je voelen dat het lichaam begint te ontspannen. Naarmate de minuten verstrijken ga je steeds meer die ontspanningsmodus in en voelt het fijner en fijner.
Hoe lang per situatie
- Beginner: 5 tot 10 minuten, eventueel met een dun shirt aan.
- Voor het slapen: 15 tot 20 minuten, in bed of op de bank.
- Na het sporten of een lange werkdag: 20 tot 30 minuten.
- Staand op je voeten: 5 tot 10 minuten.
Je kunt de spijkermat elke dag gebruiken. De meeste mensen kiezen voor één sessie per dag.
Veelgestelde vragen over de spijkermat
Werkt een spijkermat echt?
Veel gebruikers merken dat ze er beter van ontspannen en minder spierspanning voelen. Het wetenschappelijk bewijs is nog beperkt, maar de eerste studies zijn positief. Het effect verschilt per persoon, dus geef het een paar weken de tijd.
Is het normaal dat je huid rood wordt?
Ja. Na een sessie zie je vaak rode puntjes of vlekken op je huid. Dat komt doordat de doorbloeding op gang komt. Meestal zijn ze binnen een uur weer weg.
Lig je op je blote huid of met kleding aan?
Op je blote huid voel je het meeste effect. Vind je dat in het begin te scherp, dan kun je een dun shirt aanhouden. Na een paar keer went de prikkel.
Hoe vaak kun je een spijkermat gebruiken?
Je kunt hem elke dag gebruiken. Eén sessie per dag is voor de meeste mensen genoeg.
Kun je op een spijkermat in slaap vallen?
Dat gebeurt best vaak, omdat je zo ontspant. Toch is het beter om niet de hele nacht op de mat te blijven liggen. Zet eventueel een timer of leg de mat na je sessie weg.
Kortom, een spijkermat is een eenvoudige manier om dagelijks tot rust te komen. Begin rustig, luister naar je lichaam en bouw de tijd langzaam op.
Spijkermatten van MindBaas
Ben je na het lezen van deze blog benieuwd geworden naar het gebruik van een spijkermat? Bij MindBaas bieden wij kwalitatieve spijkermat sets aan, bestaande uit de mat en een kussen. Het voordeel bij het kussen is dat deze gevuld is met boekweitkaf, waardoor je de hardheid zelf kan bepalen. Dit doe je door boekweitkaf toe te voegen, of juist boekweitkaf uit het kussen te halen.
Bekijk de spijkermat sets van MindBaas, met een mat, een spijkerkussen gevuld met boekweitkaf en een opbergtas.
Neem ook eens een kijkje bij onze andere blogs: Waarom is yoga goed voor je en hoe vind je de juiste meditatiehouding.